Tuesday, 19 January 2010

Mưa xuân

8 mùa xuân ở Sài Gòn, tôi chỉ thấy năm nay và năm kia là xuân đến cùng với những hạt mưa. Buổi sáng, tôi đi làm dọc theo kênh Nhiêu Lộc dưới nền trời xám ngắt và gió se se, nhìn mưa lây phây trên mặt nước đen ngòm mà lòng không khỏi nôn nao.

Không hiểu vì sao mà tôi không nghĩ ngay đến bài thơ ấy khi đi trong mưa xuân sớm nay. Tôi nhớ mưa xuân ở quê, nhớ hàng cây xoan gần ngôi nhà thứ hai, nhớ bầu trời nơi tôi sinh trong những ngày u ám rồi mới chạm tới bài thơ của Nguyễn Bính.

Hai mùa xuân trước, tôi nằm bệnh vào đúng dịp Tết. Một chiều có cô kia đến thăm tôi, ngồi đọc "Mưa xuân" cho tôi nghe. Giọng Hà Nội của cô trong trẻo và điệu ngọt, tuy không thể hiện được nét đẹp mộc mạc của người thiếu nữ làng quê Bắc bộ trong bài thơ nhưng mà tôi vẫn rất nhớ, chẳng biết cô có nhớ không?

MƯA XUÂN
Nguyễn Bính, 1936

Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Ðặng [1] đi ngang ngõ
Mẹ bảo: "Thôn Ðoài hát tối nay"

Lòng thấy giăng tơ một mối tình
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ
Có lẽ là em nghĩ đến anh

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn
Em ngửa bàn tay trước mái hiên
Mưa thấm bàn tay từng chấm lạnh
Thế nào anh ấy chả sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi
Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe
Mưa bụi nên em không ướt áo
Thôn Ðoài cách có một thôi đê

Thôn Ðoài vào đám hát thâu đêm
Em mải tìm anh chả thiết xem
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em

Chờ mãi anh sang anh chả sang
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Ðể cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!

Mình em lầm lụi trên đường về
Có ngắn gì đâu một dải đê!
Áo mỏng che đầu mưa nặng hạt
Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giày
Hội chèo làng Ðặng về ngang ngõ
Mẹ bảo: "Mùa xuân đã cạn ngày"

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày
Bao giờ em mới gặp anh đây?
Bao giờ chèo Ðặng đi ngang ngõ
Ðể mẹ em rằng hát tối nay?

[1] Đặng Xá là tên làng chèo ở huyện Mỹ Lộc (Nam Định), còn Đoài có lẽ là để chỉ một thôn nào đó ở quê Nguyễn Bính (huyện Vụ Bản, Nam Định). Ngày trước, những gánh chèo nổi tiếng thường đi lưu diễn để bà con các nơi thưởng thức. Bữa ấy là hôm gánh chèo làng Đặng đến hát ở thôn Đoài.

7 comments:

  1. Bài này thật cảm động. Mình nhớ nó từ khi còn bị cấm đoán cơ.

    ReplyDelete
  2. "mưa xuân như rây bột.."câu này trong 1 tản văn ai đó đã đọc từ rất lâu.Trong gió sáng nay có mùa đông và cả mùa xuân..

    ReplyDelete
  3. @Thuy Dam Minh:

    Bác có thể nói rõ hơn về vụ cấm đoán được không ạ?

    ReplyDelete
  4. theo mình ko phải mưa Xuân đâu bạn ạ, mà là mưa mùa Đông miền Trung. mưa xuân thì trời phải hửng nắng và gió lạnh kiểu khác, hihi

    ReplyDelete
  5. Mưa sáng sớm ngày hôm qua cơ, còn hôm nay thì chuyển sang kiểu mưa dầm mùa đông rồi.

    ReplyDelete
  6. Mình nghĩ là mưa do ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới bạn ạ. Mưa xuân không dầm dề mà chỉ phơn phớt và trời phải hửng nắng như bạn @Đông Bảo nói.

    ReplyDelete
  7. Phạm Thùy Dương22 January 2010 at 00:34

    nói ra thì bạc miệng, bao nhiêu người đang lo sốt vó vì hoa nở toe tóet thì em lại mừng thầm, cả năm em chỉ mong có 1 ngày thời tiết như vậy. Có 1 chút gì đó trong lòng rất " mưa xuân " . Lúc đầu em không nhớ bài này, tối về chui vào chăn với tay lấy quyển thơ Nguyễn Bính dò mục lục thấy bài này mới đọc. Rất tâm đắc. Em cũng không nhớ nốt cả hàng xoan trong ngõ ngôi nhà tuổi thơ của em, hồi ấy nhặt từng quả rụng để bắn thục, em cũng không nhớ là mình có nhặt hoa như cô Lâm không ( chắc là không vì nhìn em cũng đủ biết )nhưng 1 thảm hoa xoan mong manh màu tím nhạt, pha lẫn với màu vàng của những chiếc lá úa, trộn với màu xanh của những chiếc không may lìa cành trên nền đất nâu đen, giữa tiết trời gió lành lạnh thì chưa bao giờ em quên.Cảm ơn anh về bài này .

    ReplyDelete