Trước Luật

Truyện ngắn của Kafka, được đưa vào tiểu thuyết "Vụ án" của ông dưới hình thức một truyện ngụ ngôn. Đọc bản dịch của Phan Quỳnh Trâm và bản dịch của Phùng Văn Tửu (trong "Vụ án"), tôi nhận thấy chúng không được chính xác và gãy gọn như những gì mà tôi cảm nhận về văn phong của Kafka nên tôi dịch lại truyện ngắn này từ bản tiếng Anh "Before the Law" của Willa và Edwin Muir, đồng thời đối chiếu theo kiểu từng từ một với nguyên văn tiếng Đức.

---------------------

TRƯỚC LUẬT

Trước Luật một viên gác cổng đứng chốt. Một người nông dân đi đến chỗ viên gác cổng này và xin được vào Luật. Nhưng viên gác cổng nói rằng hắn không thể cho ông vào bây giờ. Người nông dân ngẫm nghĩ xong bèn hỏi liệu sau này ông có được phép vào không. “Có thể”, viên gác cổng nói, “nhưng không phải bây giờ.” Cửa vào Luật vẫn mở, như thường lệ, viên gác cổng bước sang một bên, người nông dân khom người nhòm vào trong. Thấy vậy viên gác cổng cười nói: “Nếu nó hấp dẫn ông nhiều đến thế thì cứ thử vào bất chấp sự cấm cản của tôi xem sao. Nhưng chú ý: tôi rất có uy quyền. Và tôi chỉ là người gác cổng cấp thấp nhất. Từ sảnh này qua sảnh khác đều có những viên gác cổng, người sau quyền uy hơn người trước. Mới viên gác cổng thứ ba thôi mà ngay cả tôi cũng chẳng dám nhìn.” Người nông dân đã không dự tính được những khó khăn ấy; mọi người lúc nào cũng có thể tới được Luật, ông nghĩ, nhưng giờ đây khi nhìn kỹ hơn viên gác cổng trong chiếc áo choàng lông thú, với cái mũi to nhọn hoắt và chòm râu đen kiểu Tarta dài lưa thưa, ông quyết định rằng tốt hơn là hãy đợi cho tới khi được chấp thuận cho vào. Viên gác cổng đưa cho người nông dân chiếc ghế nhỏ và bảo ông ngồi một bên cánh cửa. Ông ngồi đó trong nhiều ngày và nhiều năm. Ông đã nhiều lần cố gắng để được vào và làm viên gác cổng mệt mỏi bởi sự nài nỉ của mình. Viên gác cổng thường xuyên có những cuộc tra vấn nho nhỏ, dò hỏi ông về quê nhà và rất nhiều điều khác, nhưng đấy là những câu hỏi được đưa ra một cách dửng dưng, theo cái kiểu mà bao quý ngài vĩ đại vẫn làm, và lần nào cũng vậy khi kết thúc viên gác cổng lại nói rằng không thể cho ông vào. Người nông dân, vốn trang bị rất nhiều thứ cho chuyến đi, đã hy sinh tất cả những gì mình có, dù quý giá đến mấy, để đút lót viên gác cổng. Viên gác cổng nhận mọi thứ, nhưng lưu ý: “Tôi nhận chúng chỉ là để ông khỏi phải áy náy là đã sai sót điều gì.” Trong suốt nhiều năm, người nông dân quan sát viên gác cổng một cách gần như không ngừng nghỉ. Ông quên những viên gác cổng khác, và có vẻ với ông, viên gác cổng đầu tiên này là chướng ngại duy nhất cản trở ông vào Luật. Người nông dân nguyền rủa vận rủi, ban đầu thì xối xả và mạnh miệng; về già, ông chỉ còn biết càu nhàu chính mình. Ông trở nên ngây ngô và, sau chừng ấy năm dài ngâm cứu viên gác cổng ông thấy cả những con bọ chét trong áo choàng của hắn, thậm chí đã thỉnh cầu những con bọ chét giúp mình thuyết phục viên gác cổng. Rốt cục thị lực của người nông dân trở nên yếu dần, và ông không biết được có phải thực sự là quanh mình đang tối đi hay chỉ là vì đôi mắt đánh lừa ông. Nhưng giờ đây giữa tăm tối, người nông dân nhận thấy có một tia sáng không thể dập tắt loé ra từ cánh cổng vào Luật. Ông không còn sống được bao lâu nữa. Trước khi chết, ông tập hợp toàn bộ kinh nghiệm của cả đời mình trong đầu thành một câu hỏi chưa từng nêu ra cho viên gác cổng. Người nông dân với với tay về phía hắn, vì ông không thể nào nâng cái thân thể cứng đờ của mình lên hơn được nữa. Viên gác cổng cúi xuống chỗ ông, bởi sự chênh lệch về tầm vóc giữa họ đã biến chuyển đáng kể theo chiều hướng bất lợi cho người nông dân. “Lúc này mà ông vẫn còn muốn biết gì à?” viên gác cổng hỏi, “ông thật là ham mê quá đáng.” “Mọi người đều cố gắng tới được Luật,” người nông dân nói, “vậy tại sao mà bao năm qua chẳng ai ngoài tôi xin vào đây?” Viên gác cổng thấy người nông dân đã cận kề cái chết và sắp không còn nghe được gì, hắn hét vào tai ông, “Không ai khác có thể vào đây, bởi vì cái cổng này được dựng lên là để dành riêng cho ông. Giờ tôi đi đóng nó lại đây.”