Sách cũ đầu năm

Sáng mùng một đang chưa biết sẽ đi đâu thì tôi chợt nghĩ tới đường sách. Đường sách lại thông ra đường hoa, vậy là một công đôi việc. Tôi làm một vòng quanh các khu trưng bày rồi dừng chân trước quầy của thư viện tổng hợp thành phố. Mấy kệ sách cũ của họ quyến rũ tôi nhiều hơn hẳn so với phần còn lại. Dù vậy, khi nhìn vào những cuốn sách đa phần được đóng bìa cứng cẩn thận nhưng bên ngoài chỉ dán ký hiệu mà không có nhan đề, tôi bỗng thấy nản. Không còn cách nào khác, tôi đành mượn chiếc ghế rồi ngồi mở từng cuốn ra xem tên và lựa chọn. Được một lúc quay ra thì thấy hai người thủ thư đang rung đùi nhìn tôi cười cười. Nếu là tôi thì chắc tôi cũng cười thôi vì sung sướng quá, bỗng dưng không biết từ đâu ra anh chàng tự nguyện ngồi xếp lại đống sách cho gọn gàng giùm mình.

Cuốn đầu tiên mà tôi bắn hạ là "Mắt biếc", bản in lần đầu năm 1990. Đó là cuốn duy nhất của Nguyễn Nhật Ánh mà tôi tìm thấy ở đấy khi đó. Tiếp đến là "O Chuột" của Tô Hoài rồi "Vàng và máu" của Thế Lữ, hai cuốn này đều được in ở miền Nam trước 75. Tôi chạm vào "Tên của đóa hồng" khi mấy ngón tay đã lấm lem bụi bẩn. Cuốn này không được đóng bìa cứng. Khi cầm nó lên, tôi bất ngờ và mừng rơn vì đang tìm nó từ mấy tháng nay mà chưa thấy. Trên mạng có bản điện tử nhưng khi xem qua lời giới thiệu và cái sơ đồ tu viện thì tôi quyết định sẽ chỉ đọc nó trên bản giấy. Bây giờ đọc nó xong rồi thì tôi thấy việc đầu năm du xuân, rồi tình cờ tìm ra cuốn truyện trinh thám có nội dung xoay quanh những cuốn sách cổ trong một thư viện giữa những cuốn sách cũ mang ra từ một thư viện, là một điều gì đó vừa may mắn, vừa lạ lùng thú vị.

Phương thức trao đổi và bán sách cũ với giá tượng trưng vào dịp Tết làm tôi nghĩ tới chợ Viềng mùng 8 Tết ở quê mình. Những cuốn sách đều đính kèm cái bao giấy đựng tờ phiếu ghi tên những người mượn (đã được ký hiệu hóa), đi kèm với ngày tháng và dĩ nhiên cả số tiền phải trả cho thư viện. Nhìn vào bao đựng và tờ phiếu, có thể nhận thấy chất giấy, chất mực bút bi Việt Nam đã thay đổi như thế nào từ những năm 1980 cho tới giờ, hay giá trị tiền ở từng thời điểm cho mượn sách. Ngoài ra, còn có thể biết được gần đúng số người đã từng đọc mỗi cuốn, mức độ quan tâm của độc giả tới nó, rồi các khoảng thời gian nó phải nằm trong kho trước khi được động tới... Như vậy ngoài giá trị tự thân, mỗi cuốn sách cũ trong thư viện khi mang ra thị trường còn mang thêm giá trị gia tăng từ sự lưu giữ những thay đổi theo từng thời kỳ. Vậy nên mức giá 10000 đồng cho một cuốn bất kỳ, có thể nói là người mua thích sách cũ như tôi cảm thấy quá hời.