Chiều tối

Bé gái tóc tém kéo tay bà đi đến hàng ghế chờ xe buýt. Nét mặt em nhí nhảnh dù một bên mắt đang phải đắp bông gòn. Hai bà cháu mặc những bộ quần áo đơn sơ, đi trong ánh chiều chập choạng trên vỉa hè phía bên kia Bệnh viện Mắt.

Sâu trong một con hẻm Sài Gòn nào đó, có thể giờ này bố mẹ bé đang trông ngóng hai bà cháu trở về để cùng ăn bữa tối. Mà cũng có thể là không. Tôi cảm thấy trong cái nắm tay ấy thấp thoáng hình ảnh một đôi bạn cùng cảnh ngộ. Có những người già và trẻ nhỏ không được mong đợi.

Sự suy tưởng bi quan khiến tôi ngậm ngùi. Đường một chiều và gần hai phút sau xe tôi mới trở lại trạm xe buýt. Nhưng hàng ghế đã trống trơn.

Tiếng mùa xuân

Khi tôi tỉnh dậy sau giấc ngủ trưa, ngoài trời nắng nhẹ. Vơ lấy cuốn sách, tôi đọc tiếp đoạn Kundera viết về sự thay đổi quan điểm, về những con đường trong sương mù. Trong ánh sáng lờ mờ hắt vào từ ngoài hiên, tôi ngồi im lặng giữa căn phòng.

Năm nay với tôi mùa xuân tới chậm. Đến tận chiều hôm qua tôi mới nghe thấy âm thanh và ngửi thấy mùi của nó. Lòng yên thì mới chạm vào được sự dịch chuyển của mùa. Tôi đã đi qua một năm không yên. Như một người trước từng đợt sóng biển.

Đặng Hữu Phúc và Phan Đan đã cùng nhau tạo ra những viên ngọc cho ca khúc Việt Nam. Mỗi mùa, tôi chọn một romance của họ để nghe. "Cơn giông" cho mùa hè, "Hoài niệm mùa thu", "Ru con mùa đông" và "Tiếng mùa xuân" cho mùa đang qua.


"Tiếng mùa xuân" với giọng hát Ái Vân

Rụng lá trong vườn, động gió ngoài khơi
Đợt sóng xô bờ đọng ngân bờ xa
Tôi biết em qua vùng mênh mông nhớ

Làm cánh ong vàng, làm tiếng mùa xuân
Làm nắng êm đềm, làm quãng đường mưa
Tôi dẫn em sang miền quê yên tĩnh

Và mặt trời, mặt trời sáng giấc mơ vòm cao
Và nụ cười, nụ cười sáng đoá hoa tình yêu

Chiều mùa xuân

Chiều về, gia đình ghé thăm nhà người quen bên quận 7. Ngôi nhà rộng và thoáng. Gió lồng lộng thổi ngoài hiên. Bất chợt có tiếng leng keng. Tôi thẫn thờ mất vài giây rồi mới đưa mắt kiếm tìm nguồn âm thanh. Chiếc chuông gió treo bên cửa ra vào. Trong vài giây thẫn thờ ấy, tiếng chuông gió đã đưa tôi về một chốn xa vắng nào đó mà tôi không kịp nhận ra. Thực tại đang là mùa xuân nhưng sao tiếng chuông gió lại làm tôi nghĩ đến Thảo Phương khi bà nhớ về tiếng chuông chiều mùa đông. Những thanh âm không ngờ, lan truyền qua môi trường gần với chân không, xuyên thấu và làm tâm hồn run rẩy.

Mưa xuân

8 mùa xuân ở Sài Gòn, tôi chỉ thấy năm nay và năm kia là xuân đến cùng với những hạt mưa. Buổi sáng, tôi đi làm dọc theo kênh Nhiêu Lộc dưới nền trời xám ngắt và gió se se, nhìn mưa lây phây trên mặt nước đen ngòm mà lòng không khỏi nôn nao.

Không hiểu vì sao mà tôi không nghĩ ngay đến bài thơ ấy khi đi trong mưa xuân sớm nay. Tôi nhớ mưa xuân ở quê, nhớ hàng cây xoan gần ngôi nhà thứ hai, nhớ bầu trời nơi tôi sinh trong những ngày u ám rồi mới chạm tới bài thơ của Nguyễn Bính.

Hai mùa xuân trước, tôi nằm bệnh vào đúng dịp Tết. Một chiều có cô kia đến thăm tôi, ngồi đọc "Mưa xuân" cho tôi nghe. Giọng Hà Nội của cô trong trẻo và điệu ngọt, tuy không thể hiện được nét đẹp mộc mạc của người thiếu nữ làng quê Bắc bộ trong bài thơ nhưng mà tôi vẫn rất nhớ, chẳng biết cô có nhớ không?

MƯA XUÂN
Nguyễn Bính, 1936

Em là con gái trong khung cửi
Dệt lụa quanh năm với mẹ già
Lòng trẻ còn như cây lụa trắng
Mẹ già chưa bán chợ làng xa

Bữa ấy mưa xuân phơi phới bay
Hoa xoan lớp lớp rụng vơi đầy
Hội chèo làng Ðặng [1] đi ngang ngõ
Mẹ bảo: "Thôn Ðoài hát tối nay"

Lòng thấy giăng tơ một mối tình
Em ngừng thoi lại giữa tay xinh
Hình như hai má em bừng đỏ
Có lẽ là em nghĩ đến anh

Bốn bên hàng xóm đã lên đèn
Em ngửa bàn tay trước mái hiên
Mưa thấm bàn tay từng chấm lạnh
Thế nào anh ấy chả sang xem!

Em xin phép mẹ, vội vàng đi
Mẹ bảo xem về kể mẹ nghe
Mưa bụi nên em không ướt áo
Thôn Ðoài cách có một thôi đê

Thôn Ðoài vào đám hát thâu đêm
Em mải tìm anh chả thiết xem
Chắc hẳn đêm nay giường cửi lạnh
Thoi ngà nằm nhớ ngón tay em

Chờ mãi anh sang anh chả sang
Thế mà hôm nọ hát bên làng
Năm tao bảy tuyết anh hò hẹn
Ðể cả mùa xuân cũng nhỡ nhàng!

Mình em lầm lụi trên đường về
Có ngắn gì đâu một dải đê!
Áo mỏng che đầu mưa nặng hạt
Lạnh lùng thêm tủi với canh khuya

Bữa ấy mưa xuân đã ngại bay
Hoa xoan đã nát dưới chân giày
Hội chèo làng Ðặng về ngang ngõ
Mẹ bảo: "Mùa xuân đã cạn ngày"

Anh ạ! Mùa xuân đã cạn ngày
Bao giờ em mới gặp anh đây?
Bao giờ chèo Ðặng đi ngang ngõ
Ðể mẹ em rằng hát tối nay?

[1] Đặng Xá là tên làng chèo ở huyện Mỹ Lộc (Nam Định), còn Đoài có lẽ là để chỉ một thôn nào đó ở quê Nguyễn Bính (huyện Vụ Bản, Nam Định). Ngày trước, những gánh chèo nổi tiếng thường đi lưu diễn để bà con các nơi thưởng thức. Bữa ấy là hôm gánh chèo làng Đặng đến hát ở thôn Đoài.